Początki organizacji sięgają zaboru rosyjskiego, w którym1 października 1905 roku w Pilaszkowie (obecnie województwo łódzkie) odbył się tajny zjazd delegatów środowiska nauczycielskiego, na którym utworzono Związek Nauczycieli Ludowych, protoplastę Związku Nauczycielstwa Polskiego, utworzonego w 1930 roku z połączenia Związku Nauczycielstwa Szkół Powszechnych ze Związkiem Zawodowym Nauczycielstwa Polskich Szkół Średnich.

Początki organizacji sięgają zaboru rosyjskiego, w którym1 października 1905 roku w Pilaszkowie (obecnie województwo łódzkie) odbył się tajny zjazd delegatów środowiska nauczycielskiego, na którym utworzono Związek Nauczycieli Ludowych, protoplastę Związku Nauczycielstwa Polskiego, utworzonego w 1930 roku z połączenia Związku Nauczycielstwa Szkół Powszechnych ze Związkiem Zawodowym Nauczycielstwa Polskich Szkół Średnich.

Historia stalowowolskiej organizacji nauczycielskiej sięga lat przedwojennych, kiedy to 11 listopada 1938 roku powstało pierwsze Ognisko ZNP w Osiedlu Stalowa Wola.

Po wybuchu II wojny światowej działalność oświatowa przeszła do podziemia – już w październiku 1939 powstaje Tajna Organizacja Nauczycielska (TON), zajmująca się konspiracyjnym nauczaniem (tajne komplety).

Po przejściu frontu i wyzwoleniu miasta latem 1944 roku, już we wrześniu organizuje się Ognisko przy Szkole Podstawowej nr 1, a 15 listopada powołano Powiatowy Oddział ZNP w Nisku, w skład którego weszło Ognisko Osiedla Stalowa Wola.

W roku 1952 25-tysięczna Stalowa Wola szczyci się trzema szkołami podstawowymi, dwoma zawodowymi, technikum i liceum ogólnokształcącym, w których uczy się 3 tysiące dzieci i młodzieży. W maju 1963 r. odbyło się walne zebranie nauczycieli reprezentujących wszystkie szkoły Stalowej Woli, na którym powołano Miejski Zarząd Oddziału ZNP z liczbą 321 członków, a w grudniu utworzono Sekcję Emerytów i Rencistów. 11 marca 1966 r. odbyło drugie walne zebranie delegatów ZNP, na którym prezesem Oddziału został T. Sajdłowski. Sześć lat później Oddział zmienił nazwę na Radę Zakładową ZNP z prezesem W. Maziakiem. W kolejnych kadencjach prezesami zostają Aurelia Wojciak i Ryszard Wojtowicz.

Po wprowadzeniu stanu wojennego ówczesne władze zawiesiły działalność wszelkich organizacji, w tym związkowych.

Od maja 1982 do lutego 1983 odradzają się struktury związkowe. W październiku 1982 roku powstaje grupa inicjatywna ds. reaktywowania Związku, która powołała (4.02.1983) Komisję Założycielską Związku Nauczycielstwa Polskiego. 20 kwietnia 1983 r. Związek został zarejestrowany w Sądzie Wojewódzkim w Sandomierzu pod nazwą Związek Nauczycielstwa Polskiego Pracowników Oświaty i Wychowania w Stalowej Woli, a dokonali tego: Monika Nowak, Józef Krzesiński, Danuta Leśniowska i Halina Miśkiewicz. 17 maja walne zebranie wyborcze Oddziału Miejskiego powołuje swój zarząd, na czele którego staje Monika Nowak. Oddział liczył wtedy 368 członków, w tym emerytów i rencistów.

W styczniu 1984 roku następuje powrót do dawnej nazwy (ZNP Oddział Miejski w Stalowej Woli), a na czele zarządu staje Marianna Ciupińska. Oddział skupił 26 Ognisk, 5 grup związkowych oraz 2 Sekcje Emerytów i Rencistów.

Rok 1985 to rok jubileuszowy Związku. Z okazji 80-lecia odbyło się „Spotkanie Pokoleń”, Nauczycielski Zlot na Porytowych Wzgórzach, wręczono Złote Odznaki ZNP dla aktywnych członków oraz odznaczenia za tajne nauczanie. Odsłonięto pomnik Nauczycieli Ofiar Faszyzmu. Na koniec roku stalowowolski Oddział skupia w swoich szeregach 682 członków. Na czele Zarządu staje Janina Gortych, którą wspierają: Kazimierz Stachnik, Gustaw Kołacz, Grażyna Cacaj, Michał Mika, Bogusława Życzyńska oraz Halina Miśkiewicz.

W latach 1985-2002 Oddział prowadziła Janina Gortych, a sekretarzem był Józef Mendzela, wieloletni wcześniejszy wiceprezes.

Początek lat 90. to walka o godne życie pracowników oświaty. Następują strajki. Między 7 a 17 maja 1992 Oddział organizuje „Czarną Dekadę Szkoły”, uczestniczy w pikietach przed Sejmem RP i Belwederem.

W roku 1995 w 90. rocznicę ZNP w Szkole Podstawowej nr 1 w Stalowej Woli im. Wacława Górskiego została wmurowana tablica pamiątkowa poświęcona Tajnej Organizacji Nauczycielskiej w hołdzie pamięci nauczycieli organizujących tajne komplety.

Od 2002 roku do chwili obecnej prezesem jest Eliza Walicha. Obecnymi wiceprezesami są Dorota Rejzerewicz i Piotr Rochowski, Sekcją Emerytów i Rencistów kieruje Irena Gierłach.

Aktualna praca Oddziału skupia się na statutowych działaniach Związku (m.in. obrona godności, praw i interesów członków, aktywne uczestniczenie w kształtowaniu demokratycznego oblicza polskiej oświaty i wychowania, szkolnictwa wyższego i nauki, wychowywanie w duchu tolerancji, poszanowania praw, wolności i godności osobistej, dążenie do powszechnej dostępności do oświaty i szkolnictwa wyższego na wszystkich ich etapach i stopniach, pomoc w zapewnieniu podnoszenia kwalifikacji pracowników oświaty, obrona publicznego charakteru oświaty i szkolnictwa wyższego, wpływanie na kształt polityki społecznej i gospodarczej prowadzonej przez organy władzy rządowej i jednostki samorządu terytorialnego, wpływanie na kształt aktów prawnych dotyczących statusu prawnego pracowników oświaty i wychowania, szkolnictwa wyższego i nauki) oraz działalności lokalnej: pomoc prawna i psychologiczna dla członków, opieka nad grobami nauczycieli, organizacja imprez sportowo-rekreacyjnych. Na uwagę zasługuje działalność wielokrotnie nagradzanego zespołu wokalnego „Belferki” oraz grupy rękodzielnictwa artystycznego działających w Oddziałowej Sekcja Emerytów i Rencistów.

Piotr Rochowski, wiceprezes Oddziału ZNP w Stalowej Woli