Zmiana w programie profilaktycznym dotyczy przede wszystkim tego, czego laboratorium poszukuje w pobranym materiale. Klasyczna cytologia pozwalała ocenić, czy w komórkach szyjki macicy pojawiły się już nieprawidłowości. Test HPV HR wykrywa natomiast obecność wysokoonkogennych typów wirusa brodawczaka ludzkiego, które mogą doprowadzić do rozwoju takich zmian.

Samo pobranie materiału wygląda podobnie jak w przypadku cytologii. Trwa kilka minut i odbywa się podczas wizyty w gabinecie ginekologicznym lub u położnej realizującej program.

Zamiast zmian w komórkach szuka wirusa

Rak szyjki macicy najczęściej rozwija się w wyniku przewlekłego zakażenia wirusem HPV wysokiego ryzyka. Test molekularny pozwala wykryć jego materiał genetyczny, zanim w komórkach szyjki macicy pojawią się zmiany widoczne w badaniu cytologicznym.

Jeżeli wynik testu HPV HR jest ujemny, następne badanie profilaktyczne wykonuje się zazwyczaj po pięciu latach. W uzasadnionych przypadkach lekarz może zalecić wcześniejszą kontrolę.

Dodatni wynik nie oznacza raka

Wykrycie HPV wysokiego ryzyka nie jest równoznaczne z rozpoznaniem choroby nowotworowej. Oznacza, że pacjentka wymaga dokładniejszej oceny i dalszej obserwacji.

W przypadku dodatniego wyniku testu laboratorium z tej samej próbki wykonuje cytologię na podłożu płynnym, czyli LBC. Kobieta nie musi ponownie zgłaszać się na pobranie materiału.

Jeżeli cytologia płynna nie wykaże nieprawidłowości, test HPV HR jest zwykle powtarzany po 12 miesiącach. Gdy zostaną wykryte zmiany w komórkach, pacjentka może zostać skierowana na kolposkopię, a w razie potrzeby również na pobranie wycinka do badania histopatologicznego.

Bez skierowania i bez opłat

Z programu mogą skorzystać kobiety w wieku od 25 do 64 lat, objęte ubezpieczeniem zdrowotnym NFZ. Badanie jest bezpłatne i nie wymaga skierowania.

Na test można zapisać się bezpośrednio w placówce realizującej program albo za pośrednictwem Centralnej e-Rejestracji. Jest ona dostępna na Internetowym Koncie Pacjenta oraz w aplikacji mojeIKP.

Podkarpacki NFZ informuje, że w całym województwie test HPV HR można wykonać w 136 placówkach – zarówno w poradniach ginekologiczno-położniczych, jak i w gabinetach położnych podstawowej opieki zdrowotnej.

Jak przygotować się do badania?

Przed pobraniem materiału należy pamiętać o kilku zasadach:

• przez kilka dni nie stosować leków dopochwowych,
• nie zgłaszać się na badanie podczas miesiączki, plamienia lub krwawienia,
• przez 1–2 dni przed badaniem powstrzymać się od współżycia,
• przed pobraniem materiału nie wykonywać USG przezpochwowego.

Gdzie wykonać test w powiecie stalowowolskim?

Według wyszukiwarki NFZ „Gdzie się leczyć”, sprawdzonej 11 sierpnia 2026 roku, program profilaktyki raka szyjki macicy realizuje w powiecie stalowowolskim pięć punktów:

• „Medyk” Sp. z o.o., Poradnia Ginekologiczno-Położnicza, ul. Dąbrowskiego 3 w Stalowej Woli, tel. 15 843 50 15,
• „Medyk” Sp. z o.o., Poradnia Ginekologiczno-Położnicza, ul. gen. Leopolda Okulickiego 36 w Stalowej Woli, tel. 15 843 50 28,
• „Medyk” Sp. z o.o., ul. Hutnicza 8 w Stalowej Woli, tel. 15 843 50 11,
• „Medyk” Sp. z o.o., Poradnia Ginekologiczno-Położnicza, ul. Józefa Poniatowskiego 31 w Stalowej Woli, tel. 15 843 50 12,
• NZOZ „ES-COR” Stasiewicz Ewa, Poradnia Ginekologiczno-Położnicza, ul. Adama Mickiewicza 11 w Zaleszanach, tel. 15 642 68 46.

Przed wizytą warto skontaktować się z wybraną poradnią i potwierdzić termin pobrania materiału, ponieważ program może być realizowany w określonych dniach i godzinach.

W powiecie niżańskim potrzebne jest potwierdzenie

W chwili przygotowywania artykułu oficjalna wyszukiwarka NFZ po wybraniu powiatu niżańskiego nie wskazywała żadnej placówki realizującej program.

Przy SPZZOZ w Nisku działa Poradnia dla Kobiet, jednak nie była ona w tym momencie oznaczona w wyszukiwarce „Gdzie się leczyć” jako punkt wykonujący bezpłatny test HPV HR. Aktualną informację można uzyskać w rejestracji poradni pod numerem telefonu 15 841 68 06.

Najbliższą placówkę można także znaleźć w Centralnej e-Rejestracji albo za pośrednictwem bezpłatnej, całodobowej infolinii NFZ pod numerem 800 190 590.

Rak szyjki macicy może przez długi czas nie dawać żadnych charakterystycznych objawów. Dlatego z badaniem nie warto czekać do pojawienia się dolegliwości – kilka minut poświęconych na profilaktykę może pozwolić wykryć zagrożenie na bardzo wczesnym etapie.