Jak podkreślali uczestnicy, temat spektrum autyzmu dotyczy dziś nie tylko systemu ochrony zdrowia, ale całego społeczeństwa - rodzin, szkół i instytucji publicznych.

- Największym wyzwaniem nie jest już sama diagnostyka autyzmu, ale to, co dzieje się później z tymi pacjentami - mówił lekarz Andrzej Komsa, zastępca dyrektora ds. medycznych. - Rodziny bardzo często zostają same (…) nie wiedzą, jak połączyć pomoc medyczną, psychologiczną i edukacyjną.

Jak zaznaczył, celem placówki jest stworzenie systemu, który będzie prowadził pacjenta także po postawieniu diagnozy. - Naszą ambicją jest to, żeby SPZOZ był miejscem, które nie tylko diagnozuje, ale prowadzi dalej pacjenta i wspiera pacjenta i jego rodzinę w dalszym procesie - podkreślił.

W tym kontekście mówił również o zmianach w organizacji opieki zdrowotnej. - Nowoczesna medycyna to nie tylko leczenie, to przede wszystkim profilaktyka i wczesne wykrywanie chorób - zaznaczył.

Placówka rozwija m.in. pakiety profilaktyczne oraz opiekę koordynowaną w podstawowej opiece zdrowotnej. - To ogromna szansa, bo pozwala rozszerzyć diagnostykę i umożliwia bardziej kompleksowe prowadzenie pacjenta - mówił Komsa, dodając: - Chcemy to robić na miejscu, szybciej i bliżej pacjenta.

Rok działania Poradni

Konferencja była między innymi okazją do podsumowania pierwszego roku działalności Poradni dla dzieci ze spektrum autyzmu, działającej w Ambulatorium.

- Był to na pewno rok intensywnej pracy (…) ale po roku już wiemy, co działa, co nie działa, w jakim kierunku możemy pójść dalej - mówiła Anna Łaska, koordynator poradni.

Placówka zajmuje się kompleksową diagnozą oraz terapią dzieci i młodzieży. Pacjenci objęci są opieką różnych specjalistów – m.in. psychiatrów, psychologów, logopedów i pedagogów specjalnych.

Proces diagnozy jest kilkuetapowy i obejmuje m.in. wizytę u psychiatry, szczegółowy wywiad z rodzicami oraz obserwację dziecka przez zespół specjalistów.

Dużym wyzwaniem pozostaje jednak czas oczekiwania. - Dzisiaj pacjent rejestrując się otrzyma termin na wrzesień 2027 roku -  poinformowała Łaska, wskazując na bardzo dużą liczbę zgłoszeń.

W ciągu roku wykonano 131 diagnoz. Najwięcej dotyczyło dzieci w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym.

Coraz więcej diagnoz

O rosnącej liczbie dzieci ze spektrum autyzmu mówiła także Marzena Łata, dyrektor Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w Stalowej Woli.

- Na przestrzeni 10 lat ta liczba powiększyła się trzykrotnie. W ostatnich trzech latach wzrost się ustabilizował, ale liczba dzieci wymagających wsparcia nadal jest wysoka. To są setki liczb - podkreśliła.

Dyrektor zwróciła uwagę, że coraz częściej to sami rodzice jako pierwsi zauważają niepokojące sygnały. - Rodzice przychodzą do nas w celu wykluczenia lub potwierdzenia ich obaw - mówiła.

Podkreśliła, że wczesna reakcja ma ogromne znaczenie. Dzieci, które szybko otrzymają odpowiednie wsparcie, mają większe szanse na lepsze funkcjonowanie w przedszkolu i szkole.

Łata zaznaczyła również, że przyczyny spektrum autyzmu nie są jednoznaczne, wskazując, że istnieje wiele teorii i czynników, które mogą mieć wpływ na rozwój dziecka. Zwróciła przy tym uwagę m.in. na zmiany stylu życia i wpływ współczesnych technologii.

Eksperci podkreślają, że spektrum autyzmu może objawiać się w różny sposób - od trudności w nawiązywaniu relacji, przez problemy komunikacyjne, po powtarzalne zachowania. Dlatego tak ważna jest indywidualna diagnoza i dopasowanie wsparcia do potrzeb konkretnego dziecka.

Współpraca kluczowa

Uczestnicy konferencji zgodnie podkreślali, że skuteczna pomoc wymaga współpracy wielu środowisk - medycznego, edukacyjnego i społecznego.

- System zdrowia nie działa w oderwaniu. Tylko współpraca może poprawić sytuację pacjentów - zaznaczył Andrzej Komsa.

Organizatorzy zapowiadają dalszy rozwój poradni i działań profilaktycznych.

- Nie możemy zmienić całego świata, ale możemy zmienić czyjś świat -  podsumowała Anna Łaska.