- Obchody Światowego Dnia Walki z Rakiem podkreślają znaczenie profilaktyki, wczesnego wykrywania nowotworów oraz równego dostępu do skutecznej diagnostyki i leczenia - mówi Karolina Kostkiewicz z Podkarpackiego NFZ.

12 zasad, które zmniejszają ryzyko raka

Jednym z najważniejszych narzędzi profilaktyki jest Europejski Kodeks Walki z Rakiem. To 12 prostych zaleceń, które każdy może wdrożyć na co dzień – m.in. niepalenie, aktywność fizyczna, zdrowa dieta, ograniczenie alkoholu, ochrona przed słońcem oraz udział w badaniach przesiewowych.

Materiały edukacyjne na ten temat dostępne są również na kanale Akademia NFZ na YouTube.

Nowotwory na Podkarpaciu - twarde dane

Statystyki pokazują, że choroby nowotworowe są poważnym problemem zdrowotnym w regionie.

- Przeanalizowaliśmy cały 2025 rok, spójrzcie na wyniki analizy - mówi Rafał Śliż, rzecznik prasowy Podkarpackiego NFZ.

W 2025 roku:

• lekarze POZ opiekowali się 49 902 pacjentami z chorobą nowotworową lub jej podejrzeniem,

• lekarze specjaliści - 147 913 pacjentami,

• leczenia szpitalnego wymagało 36 596 osób,

• opieki paliatywnej i hospicyjnej - 5 096 pacjentów.

1,6 miliarda złotych na leczenie

Choć pacjenci nie ponoszą kosztów leczenia, terapia nowotworowa wymaga ogromnych nakładów finansowych. W 2025 roku Podkarpacki NFZ przeznaczył na leczenie onkologiczne 1,6 mld zł.

To równowartość m.in.:

• jednorazowej wypłaty 8 tys. zł dla każdego mieszkańca miasta wielkości Rzeszowa,

• kilku tysięcy nowoczesnych karetek,

• milionów badań profilaktycznych.

Obserwuj siebie i reaguj

Eksperci podkreślają, że kluczowa jest czujność onkologiczna.

- Powinniśmy obserwować i co najważniejsze konsultować ze specjalistą: zmiany skóry, zmiany w obrębie piersi, węzłów chłonnych, nietypowe krwawienia, szybką utratę wagi czy zaburzenia neurologiczne - mówi dr Aneta Radziszewska, Podkarpacki NFZ.

Styl życia ma znaczenie

Badania pokazują, że nawet 30 proc. nowotworów ma związek z nieodpowiednią dietą, a brak ruchu, alkohol i palenie papierosów znacząco zwiększają ryzyko zachorowania. Regularna aktywność fizyczna, zdrowe odżywianie, szczepienia przeciw HPV oraz udział w badaniach takich jak cytologia, mammografia czy kolonoskopia realnie zmniejszają ryzyko choroby.

Jak mówić o raku?

- W przestrzeni publicznej coraz częściej odchodzi się od terminologii wojskowej w kontekście choroby nowotworowej” – podkreśla dr Aneta Radziszewska. - Powinniśmy mówić neutralnie: "chorować na raka", "przechodzić przez raka", zamiast "walczyć" czy "toczyć bitwę".

Współczesna onkologia rozwija się dynamicznie, oferując coraz skuteczniejsze metody leczenia. Jednak - jak podkreślają eksperci - najważniejsze nadal pozostaje wczesne wykrycie choroby.