Oficjalną wiadomość o odkryciu ciał pomordowanych, Niemcy ogłosili 13 kwietnia 1943 r. Sowieci od początku wypierali się tej zbrodni, fingując po zajęciu Smoleńska i okolic we wrześniu 1943 r. fałszywe dowody obwiniające Niemców. Zbrodnia ta była też dla nich pretekstem do zerwania stosunków dyplomatycznych z rządem polskim w Londynie (26 kwietnia 1943 r.), który wcześniej zwrócił się do Międzynarodowego Czerwonego Krzyża z prośbą o zbadanie tej sprawy. Oficjalnie Sowieci przyznali się do mordu katyńskiego dopiero po pół wieku, 13 kwietnia 1990 roku, uznając, że była to „jedna z ciężkich zbrodni stalinizmu”.  

Robotnicy i dziennikarze w jednej delegacji

Mikołaj Marczyk pojechał do Katynia w maju 1943 r. wraz z delegacją kilku innych robotników z zakładów okupowanej Polski. W grupie tej byli też trzej zagraniczni dziennikarze: dwaj portugalscy i jeden szwedzki, pisarz Józef Mackiewicz i dziennikarz Kazimierz Kawecki z „Gońca Krakowskiego” (była to  wydawana przez okupanta gazeta, tzw. gadzinówka). Kim był Marczyk? Urodził się 11 grudnia 1905 r. w Warszawie w prawosławnej rodzinie. Potem mieszkał w Witebsku (obecna Białoruś), a później w Niżnym Nowgorodzie (Rosja). W 1921 r. powrócił z rodziną do Polski. Udzielał się w kilku organizacjach: od 1918 r. był w Rosji członkiem komsomołu (Komunistycznego Związku Młodzieży), a w Polsce Związku Młodzieży Komunistycznej, a następnie Komunistycznej Partii Robotniczej Polski. Ukończył warszawską Szkołę Przemysłową Przodowników. 14 marca 1938 r. został zatrudniony w Zakładach Południowych – był tu przodownikiem (brygadzistą) w mechanicznej części fabryki (wcześniej pracował w warszawskiej fabryce karabinów). Zmobilizowany w sierpniu 1939 roku, walczył w wojnie obronnej. Polski, a po  kapitulacji swojego oddziału wrócił do Stalowej Woli. Podjął wtedy starania u władz niemieckich o wyjazd do ZSRR, za co został aresztowany, lecz wkrótce zwolniony i zatrudniony ponownie w Zakładach Południowych (pracował tu do 25 października 1944 r.). Więcej w papierowym wydaniu tygodnika "Sztafeta" https://eprasa.pl/news/tygodnik-sztafeta