Co to jest ulga rehabilitacyjna na samochód? Jakie warunki trzeba spełnić, aby skorzystać z takiej ulgi rehabilitacyjnej? – pytają Czytelnicy Sztafety. Przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przewidują różne preferencje podatkowe, z których mogą skorzystać określone grupy podatników. Jedną z ulg dostępnych dla osób z niepełnosprawnością i ich opiekunów, jest ulga rehabilitacyjna na samochód. Osoba niepełnosprawna lub podatnik, który ma osobę niepełnosprawną na utrzymaniu, nie musi posiadać prawa jazdy, a więc nie musi być kierowcą, ale  musi być właścicielem lub współwłaścicielem samochodu osobowego. Inny tytuł prawny do auta, np. umowa leasingu, umowa najmu, użyczenia, nie uprawnia do ulgi rehabilitacyjnej na samochód. Nie można odliczać wydatków na używanie innego pojazdu niż samochód osobowy. Warto też wiedzieć, że osoba z niepełnosprawnością czy jej opiekun nie mogą odliczyć wydatków na zakup samochodu osobowego, nawet  fabrycznie dostosowanego do potrzeb wynikających z niepełnosprawności, albowiem obowiązujące przepisy nie przewidują takiej możliwości. Potwierdził to np. Dyrektor KIS w interpretacji z 11 lutego 2022 r. (sygn. 0112-KDIL2-1.4011.1183.2021.2.KF) stwierdzając, że wydatek na zakup samochodu osobowego z automatyczną skrzynią biegów nie jest wydatkiem na cele rehabilitacyjne oraz ułatwiającym wykonywanie czynności życiowych podlegającym odliczeniu od podstawy opodatkowania na podstawie przepisu art. 26 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Aby wydatek na zakup samochodu osobowego uznać za poniesiony na cele rehabilitacyjne lub ułatwiające wykonywanie czynności życiowych, musiałoby to wprost wynikać z zapisów ustawowych. Można natomiast odliczyć wydatki na przystosowanie pojazdów mechanicznych do potrzeb wynikających z niepełnosprawności.

Komu przysługuje ulga rehabilitacyjna na samochód w 2023 roku? 

Ulga rehabilitacyjna na samochód przysługuje dwóm grupom podatników i są to: a)      osoby z niepełnosprawnością, oraz b)      osoby mające na utrzymaniu osobę niepełnosprawną, np. współmałżonek osoby niepełnosprawnej. Należy wyjaśnić, że osoba z niepełnosprawnością to osoba, która posiada: - orzeczenie o zakwalifikowaniu do jednego z trzech stopni niepełnosprawności ( znaczny, umiarkowany, lekki); - prawo do renty z tytułu całkowitej lub częściowej niezdolności do pracy, renty szkoleniowej albo socjalnej; -orzeczenie o niepełnosprawności – gdy nie ukończyła 16 lat. -wobec której orzeczono niepełnosprawność na podstawie przepisów obowiązujących przed 1998 rokiem (tzw. grupy inwalidzkie). Pozostałe warunki, które należy spełnić, aby skorzystać z ulgi rehabilitacyjnej na samochód to: - ponoszenie kosztów z tytułu użytkowania samochodu w celach rehabilitacyjnych czy dojazdu np. do sklepu lub pracy; - bycie podatnikiem podatku dochodowego od osób fizycznych według skali podatkowej lub podatnikiem, który płaci ryczałt od przychodów ewidencjonowanych; - spełnienie kryterium dochodowego - limit dochodu dotyczy jedynie osoby z niepełnosprawnością, która pozostaje na utrzymaniu innej osoby. Zgodnie z art. 26 ust. 7e ustawy o PIT osobą niepełnosprawną pozostającą na utrzymaniu podatnika jest osoba niepełnosprawna, której roczny dochód nie przekracza dwunastokrotności renty socjalnej (w wysokości obowiązującej w grudniu roku podatkowego), będąca dla podatnika: współmałżonkiem, dzieckiem własnym, dzieckiem przysposobionym, dzieckiem obcym przyjętym na wychowanie, pasierbem, rodzicem, rodzicem współmałżonka, rodzeństwem, ojczymem, macochą, zięciem lub synową.  W 2023 r. renta socjalna wynosiła 1588,44 zł, a więc podatnik może uwzględnić ulgę rehabilitacyjną na samochód w PIT składanym w 2024 r., gdy roczny dochód osoby z niepełnosprawnością w 2023 r. nie przekroczył 19 061,28 zł (12x 1588,44zł). Jeżeli więc w 2023 r. dochód osoby z niepełnosprawnością jest wyższy niż dwunastokrotność renty socjalnej, to  opiekun  takiej osoby nie ma możliwości skorzystania z ulgi rehabilitacyjnej na samochód za ten rok.

Limit wydatków w ramach ulgi na samochód osobowy

Limit dotyczy wyłącznie wydatków poniesionych na używanie samochodu osobowego. Podatnik może odliczyć ( nie więcej niż 2280 zł rocznie) tylko te wydatki, które faktycznie poniósł, a więc nie może odliczyć kwoty 2280 zł, jeżeli poniósł wydatki w kwocie niższej od limitu. Przepis nie precyzuje, jakie wydatki na używanie samochodu osobowego są objęte odliczeniem, a więc można te wydatki traktować szeroko. Chodzi tu m.in. o wydatki na paliwo, oleje silnikowe, filtry, płyny do spryskiwaczy, klocki hamulcowe, tarcze hamulcowe, opony i inne materiały eksploatacyjne, opłaty parkingowe a także koszty przeglądów technicznych, napraw, czy obowiązkowego ubezpieczenia OC. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej potwierdza takie szerokie rozumienie pojęcia „wydatków związanych z używaniem samochodu osobowego”: „(…) pod pojęciem wydatków związanych z używaniem samochodu osobowego należy rozumieć nie tylko koszty samego przejazdu, ale również koszty utrzymania samochodu, takie jak koszty przeglądów technicznych, napraw, zakupu części czy obowiązkowego ubezpieczenia OC.” (z interpretacji indywidualnej Dyrektora KIS z 26 stycznia 2023 r. – sygn. 0113-KDIPT2-2.4011.915.2022.2.AKU). Warto też wiedzieć, że podatnik posiadający np. dwa samochody ma prawo wyłącznie do jednej ulgi, czyli przysługuje mu jedna ulga w wysokości 2 280 zł, bez względu na liczbę posiadanych samochodów. Natomiast małżonkowie, z których każdy jest osobą niepełnosprawną, mają prawo do podwójnej ulgi, a  ponieważ ulga przysługuje każdemu z małżonków, to łącznie odliczą oni w rocznym zeznaniu podatkowym 4560 zł.

Jak udokumentować wysokość poniesionych wydatków

Z ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (art. 26 ust. 7c ustawy o PIT) wynika, że od podatnika korzystającego z ulgi rehabilitacyjnej na samochód nie jest wymagane posiadanie dokumentów stwierdzających wysokość wydatków poniesionych w związku z używaniem samochodu osobowego. Ale ten sam przepis mówi też, że na żądanie organów podatkowych podatnik jest obowiązany przedstawić dowody niezbędne do ustalenia prawa do odliczenia. Dlatego też warto, aby osoby korzystające z ulgi rehabilitacyjnej na samochód zbierały dokumenty potwierdzające poniesione wydatki. Takie wydatki można udokumentować m.in. fakturami, rachunkami i paragonami. Warto pamiętać, aby taki dokument zawierał określone informacje, zgodnie z art. 26 ust. 7 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, czyli dane identyfikujące kupującego, dane identyfikujące sprzedającego, rodzaj towaru (usługi), kwota jaką zapłacił kupujący. Dlatego też najbezpieczniej jest posiadać faktury lub rachunki, z których będzie wynikać nie tylko kwota i rodzaj konkretnych wydatków, ale kto za te wydatki zapłacił. Bożena Kolba Podstawa prawna: Art. 26 ust. 1 pkt 6, art. 26 ust. 7a -7h  ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych ( t. jedn. Dz.U. z 2022, poz.2647, ze zm.).